Czym jest przezbrojenie i dlaczego psuje harmonogramy

Przezbrojenie to czas między ostatnią dobrą sztuką jednej partii a pierwszą dobrą sztuką następnej. Nie jest to „wymiana narzędzia“ — w praktyce mieści się w tym zdjęcie i założenie oprzyrządowania, ustawienie punktu zerowego, wczytanie programu, sztuka próbna i jej pomiar.

Dlaczego to psuje plan

Większość systemów pyta o czas przezbrojenia raz, przy zakładaniu stanowiska albo marszruty, i wpisuje tę jedną liczbę do każdej operacji. Problem w tym, że przezbrojenie nie jest cechą operacji. Jest cechą pary: tego, co było w maszynie przedtem, i tego, co ma być teraz.

Ta sama operacja frezowania może wymagać:

• dwóch minut, gdy poprzednia robota zostawiła w maszynie te same narzędzia,
• czterdziestu minut, gdy trzeba wymienić komplet i ustawić bazę od nowa.

Jeśli plan zakłada jedną wartość, to albo dokłada zapas wszędzie — i maszyny stoją bez powodu — albo zakłada wariant optymistyczny i rozjeżdża się po pierwszym dniu.

Skąd bierze się dobra liczba

Trzeba wiedzieć, co faktycznie zostanie w maszynie po każdej operacji. A to zależy od kolejności operacji, którą właśnie się planuje. Klasyczne jajko i kura.

Wyjściem jest policzenie tego iteracyjnie:

1. rozstaw operacje przy założeniach wstępnych,
2. sprawdź, jakie narzędzia zostają w maszynach przy takiej kolejności,
3. przelicz rzeczywiste czasy przezbrojeń,
4. rozstaw jeszcze raz, już z tymi czasami,
5. powtarzaj, aż liczby przestaną się zmieniać.

Zwykle wystarczają dwa–trzy przebiegi. Ważne, żeby każdy używał tej samej reguły szukania wolnego okna — inaczej wynik przestaje spełniać pozostałe ograniczenia i zamiast planu wychodzi poprawka naniesiona na grafik.

Co z tego wynika praktycznie

Jeżeli Twój harmonogram konsekwentnie się spóźnia, warto sprawdzić dwie rzeczy, zanim zaczniesz podejrzewać ludzi:

• czy przezbrojenia są liczone z kolejności, czy wpisane na sztywno,
• czy czasy cyklu w systemie zgadzają się z tym, co faktycznie meldują operatorzy.

Druga rzecz wymaga danych z hali — a te biorą się stąd, że ktoś je wpisuje u źródła, a nie odtwarza z pamięci na koniec tygodnia.